Howard Philips Lovecraft – pisarz, którego inspiracją były koszmary

howard philips lovecraft
  • 9
  •  
  •  

Howard Philips Lovecraft to pisarz, którego nie trzeba przedstawiać żadnemu miłośnikowi horrorów i fantastyki naukowej. Jednak nie wszyscy wiedzą, że ten zdeklarowany rasista, autorytarysta i ateista czerpał inspirację z nękających go w dzieciństwie koszmarów.

O Lovecrafcie dowiedziałem się czytając wywiady ze Stephenem Kingiem. Pisarz wielokrotnie powtarzał, że twórczość Howarda Philipsa Lovecrafta miała istotny wpływ na jego książki.

 

HOWARD PHILIPS LOVECRAFT UMIERA W ZAPOMNIENIU

Za życia, pisarz opublikował kilka poematów i esejów w amerykańskich szmatławcach. Wiele się mówi o jego korespondencji. Utrzymywał kontakt z kilkoma pisarzami – między innymi Robertem Blochem czy C. A. Smithem.

W ostatnich latach życia, pisarz przeniósł się do rodzinnej miejscowości i tam tworzył. Wtedy rozpoczął się najlepszy okres w jego twórczości, jednak stale pogarszająca się sytuacja finansowa zmusiła go do ciągłych przeprowadzek do coraz mniejszych mieszkań.

W 1936 roku, lekarz wykrył u pisarza raka jelita i objawy niedożywienia. Na leczenie było już za późno, więc Howard Philips Lovecraft wiedział, że czeka go rychła śmierć. Zmarł niecały rok później, mając zaledwie 46 lat.

Rozległy dorobek pisarza odkryto i wydano dopiero po jego śmierci.  Prócz fantastyki naukowej i horroru, zajmował się też publicystyką. Jego poglądy były znane w środowisku literackim. Prócz wspomnianego wcześniej rasizmu i autorytaryzmu, Lovecraft był przekonany, że najlepsza na świecie jest kultura anglosaska.

Dopiero pod koniec życia, wskutek odbycia licznych podróży i spotkań z różnymi ludźmi, złagodził swoje poglądy. Zrozumiał, że przedstawiciele innych kultur mają do przekazania coś równie ciekawego.

 

FANTASTYKA NAUKOWA I HORROR ZRODZIŁY SIĘ POD WPŁYWEM KOSZMARÓW

Uważa się, że Howard Philips Lovecraft był jednym z prekursorów science-fiction i powieści grozy. Wiele tematów poruszanych przez pisarza miało związek z tym, co przeżył w dzieciństwie. Lovecraft często chorował i spędzał dużo czasu leżąc w łóżku.

W czasie choroby młody pisarz często miewał koszmary, które wywołały u niego lęk przed ciemnością. Miał wrażenie, że ciągle atakuje go pozbawiony twarzy, podobny do demona potwór, który nocą wchodzi do jego pokoju i nawiedza go w snach.

Potwór zwany Night-Gaunt to reprezentant fikcyjnej rasy opisanej w Mitologii Cthulhu. Postać pojawia się w poemacie Night-Gaunts i w noweli The Dream-Quest of Unknown Kadath.

Lovecraft napisał kiedyś list do przyjaciela, w którym wspominał o koszmarach męczących go w dzieciństwie.

 

Kiedy miałem 6 albo 7 lat byłem dręczony przez dziwny, powracający koszmar, w którym potworna postać (nazywana przeze mnie night-gaunts – nie wiem, skąd wziąłem to imię) chciała mnie złapać… Niewątpliwie zaczerpnąłem tę kreaturę z rysunków Gutstave Dore, które mnie fascynowały.

 

Niektórzy badacze twierdzą, że pisarz w rzeczywistości cierpiał na paraliż senny. Według badań kulturoznawczych antropologów porażenie przysenne mogło odpowiadać w wierzeniach ludowych za motyw demona nocnego, który paraliżuje swoją ofiarę. Osoba doświadczająca tego stanu ma wrażenie czyjejś obecności. Możliwe są również halucynacje ciemnej postaci w pobliżu łóżka. Prawdopodobnie czegoś podobnego doświadczał młody Lovecraft.

 

FAZY TWÓRCZOŚCI

Badacze twórczości Howarda Lovecrafta twierdzą, że jego prace literackie można przyporządkować trzem fazom. Pierwsza faza to inspiracje związane z twórczością Edgara Allana Poego, kolejna dotyczyła koszmarów Lovecrafta. Ostatnia faza wiązała się ze stworzeniem całego fikcyjnego uniwersum zwanego Mitologia Cthulhu.

 

MITOLOGIA CTHULHU

To nazwa umowna. Lovecraft nie wymyślił pojęcia mity Cthulhu. Ich autorem jest August Derleth – prywatnie przyjaciel pisarza. W twórczości Lovecrafta nie znajdziecie zbyt wielu szczegółowych informacji na temat panteonu i niezwykłych istot pozaziemskich.

Pisarz zaledwie wspominał o ich istnieniu w swoich opowiadaniach. Informacje są zdawkowe i skąpe, a na dodatek dane pojawiające się w jednym tekście, są sprzeczne z tym, co zostało napisane w innym.

W twórczości Lovecrafta, Bogowie nie interesują się ludźmi i właściwie niewiele o nich wiadomo. Pisarzowi nie zależało na dokładnym opisaniu tych istot, bo traktował je głównie jako symbole tajemnic kryjących się w kosmosie.

 

WPŁYW NA POPKULTURĘ

Niektóre jego teksty tłumaczono na język polski już w latach 30. XX wieku. Autorem tłumaczeń był człowiek podpisujący się jako Żalny. Nie znamy jego dokładnej tożsamości. Nakręcono kilka ekranizacji dzieł Cienia z Providence, ale nie były one szczególnie znane. Reżyser Stuart Gordon zrobił najwięcej adaptacji, chcąc wypromować twórczość Lovecrafta na dużym ekranie.

Twórczością Cienia z Providence inspirowali się również muzycy. Metallica nagrała instrumentalny utwór The Call of Ktulu, Trapped Under Ice, The Thing That Should Not Be oraz Orion.

Z kolei zespół Iron Maiden umieścił na okładce płyty Live After Death cytat Lovecrafta.

Twórczość Howarda Philipsa Lovecrafta miała również wpływ na gry karciane, komputerowe, planszowe czy fabularne.

Powstał nawet polski komiks nawiązujący do jego twórczości – Wampirus Wars. Na światowej scenie komiksowej twórczość Lovecrafta widoczna jest w zeszytach autorstwa Mike’a Mignoli – twórcy komiksów o Hellboyu.

Mignola stworzył swego czasu zeszyt pod tytułem Zagłada Gotham, w którym w wydarzeniach z powieści Lovecrafta zostaje osadzony Batman.

 

ŹRÓDŁA:

Nightgaunt

The Vintage News

Mitologia Cthulhu

Twórca i redaktor bloga Kultura Masowa. Uwielbia twórczość Edgara Allana Poego i Salvadora Dali. Oprócz czytania książek, rysowania i oglądania filmów, wie co się dzieje na europejskich boiskach piłkarskich.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *