Mark Twain – pokonał rasizm i wypowiedział wojnę seksizmowi

Mark Twain
  • 59
  •  
  •  

769 total views, 1 views today

Mark Twain powiedział kiedyś – „Zawsze znajdzie się mężczyzna myślący o wszechświecie, gdy będzie ginąć jego dom i zawsze znajdzie się kobieta myśląca o domu, gdy będzie ginąć wszechświat.”. Amerykański pisarz – nazywany przez Williama Faulknera „ojcem amerykańskiej literatury” – walczył nie tylko o prawa kobiet, ale również o obalenie niewolnictwa.

 

MARK TWAIN – CELEBRYTA PRZEŁOMU XIX I XX WIEKU

Urodził się w 1835 roku i naprawdę nazywał się Samuel Langhorne Clemens. Niemal każdy zna Marka Twaina przynajmniej z dwóch dzieł, jakim są Przygody Hucka Finna lub Przygody Tomka Sawyera, jednak nie wszyscy wiedzą, że pisarz aktywnie wspierał ruch feministyczny i brzydził się rasizmem.

Można powiedzieć, że kiedy pisarz żył i tworzył, był kimś na wzór współczesnego celebryty. Amerykańskie społeczeństwo doskonale znało Marka Twaina. Uważano go za jednego z najlepszych i najbardziej lubianych amerykańskich literatów.

W tamtym okresie o przestrzeganie praw obywatelskich walczyły głównie mniejszości narodowe. Jako biały mężczyzna i ojciec trzech córek, Mark Twain był pionierem w działaniach na rzecz poprawy złego stanu rzeczy. Aktywnie wspierał kobiety w walce o prawa wyborcze, nie tolerował rasizmu i walczył o emancypację niewolników.

 

EWOLUCJA POGLĄDÓW I WALKA O PRAWA KOBIET

Poglądy Marka Twaina są doskonale widoczne w jego twórczości. Zazwyczaj postacie, które kreował, miały tendencję do wyrażania sprzeciwu wobec złego traktowania Murzynów.

Jednak przekonania pisarza zradykalizowały się dopiero później. W młodości Mark Twain był mniej zagorzałym głosicielem emancypacji. Urodził się i wychowywał w Missouri, gdzie przeważały rasizm i seksizm, co do pewnego czasu miało wpływ na jego twórczość.

Jako dorosły mężczyzna, związał się z Olivia Langdon, która pochodziła z liberalnej rodziny aktywnie walczącej o prawa kobiet i równość społeczną. To właśnie nowe środowisko sprawiło, że Mark Twain zaczął się zmieniać i postanowił działać.

 

GŁOSY NA KOBIETY (1901)

Powyższy nagłówek to tytuł jednego z najpopularniejszych przemówień, jakie kiedykolwiek zostały wygłoszone. Niestety, nie każdy do tej pory zapoznał się z jego treścią, a olbrzymia część współczesnego społeczeństwa nawet nie słyszała, że Mark Twain kiedykolwiek je napisał.

Slogan Głosy na kobiety został szybko podchwycony przez środowiska feministyczne i spopularyzowany na terenie Stanów Zjednoczonych i Europy. Mark Twain przewidział, że w ciągu dwudziestu pięciu lat kobiety zyskają prawa wyborcze.

Przełom nastąpił w 1919 roku, kiedy amerykański Kongres uchwalił 19-stą poprawkę do Konstytucji Stanów Zjednoczonych, dzięki której kobiety zyskały prawa wyborcze. Niestety Mark Twain nie dożył tych czasów, ponieważ zmarł w 1910 roku, mając 74 lata.

 

ZNIESIENIE NIEWOLNICTWA

Mark Twain był również zwolennikiem prezydenta Abrahama Lincolna. Choć prezydent podkreślał, że jego najważniejszym celem nie jest zniesienie niewolnictwa, tylko zjednoczenie kraju, to większość ludzi pamięta go właśnie z podpisania tzw. Emancipation Proclamation. W myśl tego rozporządzenia niewolnicy na południu stali się wolnymi ludźmi. Mark Twain powiedział wtedy:

 

Obwieszczenie Lincolna wyzwala nie tylko czarnych niewolników, ale również czyni białych ludzi wolnymi.

 

Niestety, sławne obwieszczenie stało się gwoździem do trumny Abrahama Lincolna. 14 kwietnia 1865 roku Lincoln z żoną byli na spektaklu. Około godziny 22 do loży prezydenta wtargnął John Wilkes Booth, który popierał niewolnictwo. Strzelił Lincolnowi w tył głowy.

Mark Twain nie ograniczał się tylko do słów karcących niewolnictwo i segregację rasową w Stanach Zjednoczonych. Opłacił edukację pewnego czarnoskórego studenta na prawniczej uczelni Yale oraz wspomógł finansowo innego ucznia, żeby ten mógł w przyszłości zostać ministrem.

 

AUTOBIOGRAFIA MARKA TWAINA

W 1904 roku, artysta zaczął spisywać swoją autobiografię. Skończył kilka miesięcy przed śmiercią. Dzieło miało wówczas objętość około pięciu tysięcy stron maszynopisu. Pisarz zastrzegł jednak, że książka ma się ukazać dopiero 100 lat po jego śmierci. W efekcie czego, świat musiał czekać aż do 2010 roku na premierę pierwszego tomu.

Nie wiadomo dlaczego Twain nalegał na odczekanie stu lat. Prawdopodobnie dlatego, że książka zawierała bardzo osobiste przemyślenia na temat żyjących w tamtym czasie ludzi. Ponoć Mark Twain był „dobry w mówieniu złych rzeczy”, jednak nie chciał, znajdować się w zasięgu ranionych przez niego osób.

Pierwszy z trzech tomów autobiografii ukazał się w 2010 roku i został wydany przez Uniwersytet Kalifornijski. Ponoć do pracy nad przygotowaniem autobiografii do druku, zatrudniono tylko kilka osób, żeby treść książki nie wyszła na jaw szybciej.

Początkowo wydawcy nie byli zainteresowani wypuszczeniem autobiografii, jednak koniec końców pierwszy tom kupiło ponad pół miliona czytelników.

***

Dzisiaj Mark Twain jawi się jako aktywista walczący o prawa kobiet i zniesienie segregacji rasowej. Niestety, krytycy wciąż wytykają mu kilka wcześniejszych tekstów, w których zawarł parę niewygodnych komentarzy na temat „natury amerykańskiego społeczeństwa”.

Dopiero późniejsze dzieła ukazują zmianę poglądów pisarza. Jednak „młoda” twórczość Twaina pozostanie zadrą, której nieżyjący autor już się nie pozbędzie. Niemniej jednak, zrobił dla ruchu feministycznego bardzo wiele i za to należy mu się szacunek.

Na dodatek do końca życia starał się uświadamiać społeczeństwo amerykańskie, że segregacja rasowa to droga w złym kierunku.

 



ŹRÓDŁA:

Źródło zdjęcia  – www.pixabay.com (skeeze) zdjęcie na licencji CC Zero.

Feminizm

Vintage News

Ogromna baza artykułów prasowych, które ukazały się za życia Marka Twaina i były z nim związane. Polecam!

Przemówienie Marka Twaina „Głosy na kobiety”