• 41
  •  
  •  
  •  
  •  
    41
    Udostępnienia

427 total views, 1 views today

Mówi się, że twórcą kryminału był Edgar Allan Poe. Gdyby żył dzisiaj, to pławiłby się w bogactwie, bo aktualnie kryminały sprzedają się najlepiej, o czym wiedzą współcześni pisarze, próbujący wycisnąć z tej dojnej krowy jak najwięcej. Niestety efektem tego są żenujące bajki dobre do poczytania w klozecie. Wziąłem pod lupę nowele kryminalne Poego, żeby udowodnić, że kryminały nie opierają się tylko na schemacie “zabili go i uciekł”.

 

TO JEST DRUGI ARTYKUŁ Z SERII O EDGARZE ALLANIE POE,

WIĘC POLUB FANPAGE I BĄDŹ NA BIEŻĄCO Z KOLEJNYMI PUBLIKACJAMI.

Pierwszy artykuł przeczytasz pod tym adresem.

 

Z drugiej strony mogłoby być zupełnie inaczej, bowiem Poego kojarzymy głównie z mrocznych i pesymistycznych historii z pogranicza horroru. Na dodatek pisarz lubił wychodzić ze swoimi pomysłami przed szereg, co w naturalny sposób kończyło się niezrozumieniem ze strony mas.

Dzisiaj nikt nie zdobywa się na eksperymenty. Kryminał stał się gatunkiem przeznaczonym dla masowego odbiorcy. To całkiem dobra rozrywka i nic więcej, bo wybitnych opowieści kryminalnych można by ze świecą szukać, a znalazłoby się tylko trylogię Stiega Larssona.

Niestety, ta ważna skandynawska opowieść jest jednocześnie przykładem współczesnego podejścia do literatury i sztuki. Jeśli coś się sprawdzi i zostanie dobrze odebrane przez rynek, to nie można dać temu umrzeć. Saga “Millennium” rozwija się w najlepsze i nie przeszkodziła w tym nawet śmierć pisarza, który powołał do życia bohaterów. Czy to dobry kierunek? Na razie nie wiadomo, ale historia na pewno to oceni.

 

EDGAR ALLAN POE I JEGO KOSZMARY

Edgar Allan Poe uwielbiał opisywać ludzkie umysły. W swoich utworach skupiał się na psychice człowieka i sposobach postrzegania świata. Pierwszy kryminał Poego powstał w 1841 roku – „Zabójstwo przy Rue Morgue”. Opowieść zawiera wszystkie znane motywy z twórczości pisarza.

W tym tekście skupimy się jednak na innym utworze, który powstał rok później. „Tajemnica Marii Roget” to nowela określana często jako kontynuacja „Zabójstwa przy Rue Morgue”. Autor po raz kolejny oparł fabułę swojej historii o prawdziwe wydarzenia. Tajemniczą śmiercią Mary Rogers – nazywanej piękną kobietą-cygaro – żyły całe Stany Zjednoczone.

 

ŚMIERĆ MARY ROGERS INSPIRACJĄ DLA PISARZA

Mary Rogers została znaleziona martwa 28 lipca 1841 roku w rzece Hudson. Kobieta miała 21 lat, pracowała w sklepie „tytoniowym”, gdzie spotykała wielu dystyngowanych facetów, z którymi lubiła sobie poflirtować. Mimo to, w toku śledztwa policja nie miała żadnego punktu zaczepienia, ani listy potencjalnych morderców.

Wydarzenie stało się pożywką dla prasy, która z dziką fascynacją publikowała wszelkie szczegóły prowadzonego dochodzenia.

Trudno powiedzieć w jaki sposób doszło do śmierci. Na początku stwierdzono, że Mary Rogers padła ofiarą gangu. Jedna z przesłuchanych w tej sprawie osób twierdziła, że Mary umarła po nieudanej próbie aborcji, inni mówili o „przedwczesnym porodzie”.

Z historii wynika, że jej chłopak podejmował próbę samobójczą, a z jego listu pożegnalnego wynikało, że mógł brać udział w morderstwie. Niemniej, sprawa nie została wyjaśniona do dzisiaj, a historia tajemniczego morderstwa zainspirowała Edgara Allana Poego do napisania drugiej opowieści kryminalnej.

 

PERYPETIE C. AUGUSTE DUPINA

Detektyw Dupin i jego pomocnik – anonimowy narrator – próbują rozwiązać zagadkę morderstwa Marie Roget w Paryżu. Ciało pracownicy perfumerii zostało wyłowione z Sekwany, a media wykazują duże zainteresowanie sprawą, ponieważ kobieta była doskonale znana mieszkańcom miasta.

Dupin jest przekonany, że gazety tylko szukają sensacji, nie próbując nawet dociekać prawdy. Mimo to, detektyw czyta artykuły prasowe, żeby wejść w umysł mordercy. Dzięki umiejętności analitycznego myślenia, dochodzi do wniosku, że kobieta była wleczona po ziemi za pasek przewiązany w talii, zanim zabójca wrzucił ciało z łodzi do rzeki. Dupin sugeruje, że znalezienie łodzi pomoże doprowadzić policję do mordercy.

Ze wszystkich historii związanych z postacią Dupina, „Tajemnica Marii Roget” zebrała najsłabsze recenzje. Krytycy zarzucali Poemu, że zamiast noweli, stworzył toporny esej będący ciężkim doświadczeniem dla czytelnika. Mówiło się, że postacie praktycznie się nie poruszają, ani ze sobą nie rozmawiają. „Tajemnica Marii Roget” zanikła jako nowela.

 

POZOSTAŁE OPOWIEŚCI KRYMINALNE

Detektyw Dupin pojawił się w trzech nowelach – „Skradziony list”, „Tajemnica Marii Roget” i „Zabójstwo przy Rue Morgue”. Tylko druga z tych opowieści bazuje na prawdziwych wydarzeniach.

Detektyw stosował w swojej pracy metodę dedukcji, co później zostało wykorzystane przez Arthura Conana Doyle’a do opisania perypetii Sherlocka Holmesa i Watsona.

„Zabójstwo przy Rue Morgue” zostało opublikowane, zanim słowo „detektyw” pojawiło się w słowniku języka angielskiego, a Edgar Allan Poe stał się pierwszym amerykańskim pisarzem, który wprowadził nowy gatunek literacki. Poe konsekwentnie czerpał w swojej twórczości z serii tajemnic, włączając w to pierwszą zagadkę o poszukiwaniu skarbów, kryminał o zabarwieniu humorystycznym.

Poe brał również na tapet problem, który dzisiaj znany jest jako „escape room”, a także napisał opowieść bazującą na prawdziwych wydarzeniach. Podejście pisarza do sztuki było nowatorskie, gdyż dopiero lata później, autorzy zaczęli podążać tymi samymi ścieżkami. Wydaje się, że Edgar Allan Poe zapisał się na kartach historii nie tylko dzięki klimatycznym poematom, ale również dzięki umiejętności perspektywicznego myślenia.

 

ŹRÓDŁA:

Tajemnicza śmierć Mary Rogers

Biography.com